Bí mật của người Nga: uống vodka mà không say

Bí kíp dành cho khách du lịch Mỹ đi đón Năm mới ở Nga


Trên mạng Internet xuất hiện một tư liệu, mà theo tin đồn thì đó là bí kíp được phát cho những người Mỹ đi du lịch Nga trong dịp lễ Năm mới – cẩm nang ứng xử trong lễ hội Nga. Chúng tôi nghĩ rằng bí kíp này cũng rất có ích cho bạn đọc.

“Khả năng uống vodka của người Nga không có nguyên nhân do cấu tạo sinh học đặc biệt của họ. Điều này liên quan đến truyền thống của họ. Người Nga cho rằng người nước ngoài không biết uống – người nước ngoài thì không đụng đến thức nhắm, lại còn trộn rượu thành cooctail; không biết uống vodka, mà lại đi nhấm nháp vodka. Tất cả những thói quen xấu đó là do sự đắt đỏ của rượu và do tính tham lam hà tiện bẩm sinh của người nước ngoài. Dưới đây là các nguyên tắc uống vodka dành cho những người chưa biết


Khoảng một giờ trước khi bắt đầu tiệc (có các phương án khác nhau)

Ăn vài củ khoai tây luộc.

Uống hai quả trứng sống (cái này đảm bảo cho bạn tỉnh táo thậm chí trong trường hợp bạn uống cả chai vodka – nó bảo đảm, chứ không phải chúng tôi).

Uống hai thìa ăn dầu thực vật.


Trong thời gian ăn tiệc

Nếu bạn đã bắt đầu uống vodka thì chỉ uống nó thôi. Đừng có bia hay rượu vang gì hết. Cũng quên nước ép trái cây và nước có ga đi.

Đừng có uống vodka từng chút một, hãy đổ tất cả vào họng và uống một hơi.

Sau khi uống thì hãy ăn đồ nhắm. Cần phải trung hòa cồn ấy mà. Tốt nhất là các món ăn mặn hoặc chua. Có thể là cà chua muối, dưa chuột muối, trứng cá với bánh mì phết bơ, cá trích (селедка) với khoai tây luộc và hành, hoặc là với củ dền luộc và xốt mayonnaise… Nếu chẳng có gì cả thì hãy nhắm bằng thứ salad mà người Nga gọi là olivier (tất cả những đồ ăn gì có trong nhà trộn lại, và trộn với xốt mayonnaise).

Ba cốc vodka đầu tiên là bắt buộc. Bạn tạo ấn tượng cho mọi người rằng bạn là người hòa đồng và dễ chịu. Hai cốc kế tiếp thì có thể bỏ qua. Bạn chỉ cần nói: Ya propuskayu. Điều này không hề có nghĩa là sau đó bạn sẽ không phải uống. Đơn giản là người ta cho phép bạn, một người nước ngoài yếu đuối, được nghỉ ngơi để lấy sức.

Ở Nga thì người ta thường uống tất cả cùng lúc. Trước đó thì người ta tuyên bố lời chúc rượu. Thường thì người ta uống ở bên bàn, trên đó có các cốc rượu, bản thân rượu vodka và đồ nhắm (zakuskis). Người nói lời chúc rượu sẽ rót vodka cho tất cả mọi người. Chứ còn tự rót rượu cho mình và tự uống – là điều bất lịch sự. Nếu bạn muốn tự mình nói lời chúc rượu, thì hãy chịu khó mua ở nhà sách vài quyển sách chuyên môn – có khá nhiều phương án trong đó.

Đồ nhắm (zakuskis) được ăn trong thời gian một tiếng đồng hồ đầu tiên. Trong khoảng thời gian đó bạn sẽ uống hết 200 g vodka, hay là 4 cốc. Sau đó thì người ta sẽ dọn thức ăn nóng (goryacheye) lên, và bạn phải ăn nó, càng nhiều càng tốt. Chỉ bằng cách đó thì bạn mới không sợ say.

Hãy tham gia vào các cuộc nói chuyện thông thái – điều này giữ cho đầu óc trí não trong trạng thái hoạt động. Khi đó thì bạn sẽ không hoàn toàn tỉnh táo đâu, nhưng sẽ không say.

Cuối bữa tiệc thì người ta sẽ đem ra bánh kem và trà. Đừng có bỏ qua món ăn này. Bằng cách đó bạn cho chủ nhà thấy rằng bạn vẫn hoàn toàn tỉnh táo và biết đánh giá lòng mến khách của họ.

Như vậy, trong vòng bốn tiếng đồng hồ, bạn uống hết một chai vodka (500 g), và bạn không những còn sống, mà còn gần như tỉnh táo.

Sau bữa tiệc hãy để một chai bia vào trong tủ lạnh. Đến khoảng 5 giờ sáng hãy uống nó, rồi nằm ngủ tiếp. Điều này sẽ cứu bạn khỏi cơn đau đầu buổi sáng.

Nếu như biện pháp trên không hiệu quả, thì bạn hãy uống nước muối, người Nga thì hay uống nước muối trong các bình ngâm dưa chuột muối hay cà chua muối.

Tóm lại, hãy uống vodka mà vẫn tỉnh táo, như người Nga vẫn làm!

Nữ diễn viên ba lê Nga Avdotia Istomina – một biểu tượng của ba lê Nga

Lưu Hải Hà (NuocNga.net) tổng hợp

Avdotia Istomina – một biểu tượng lãng mạn của ba lê Nga, thần tượng của toàn xã hội Nga nửa đầu thế kỷ XIX, người đã từng được Aleksandr Pushkin ca ngợi trong tác phẩm nổi tiếng “Evgeny Onegin”.

Đẹp rực rỡ, nhẹ bỗng như không khí
Vâng theo lời cây mã vĩ thánh thần…

Đó là những vần thơ của Aleksandr Pushkin viết về “nàng thơ Terpsichore Nga” (Terpsichore – nữ thần của hát đồng ca và vũ điệu trong thần thoại Hy Lạp). Avdotia Istomina – một biểu tượng lãng mạn của ba lê Nga, thần tượng của toàn xã hội Nga nửa đầu thế kỷ XIX. Arapop, một trong những nhà sử học sân khấu Nga đầu tiên đã viết: “Istomina có chiều cao trung bình với mái tóc đen, ngoại hình đẹp, rất cân đối, có đôi mắt đen rực lửa được che bởi hàng mi dài. Hàng mi này khiến cho khuôn mặt của Istomina có một tính cách đặc biệt. Đôi chân mạnh mẽ, sự tự tin trên sân khấu, và cùng với đó là vẻ duyên dáng, nhẹ nhàng trong chuyển động nhanh…”. Istomina là nhân vật chính của nhiều tin đồn tràn ngập xã hội thượng lưu thời bấy giờ, đối tượng hâm mộ và nguyên nhân những cuộc đấu súng của những người lính cận vệ hào nhoáng, là một diễn viên múa tuyệt vời, là người đầu tiên trên sân khấu Nga múa đứng trên mũi chân.

Con gái của một viên chức cảnh sát nghiện rượu Ilya Istomin và bà vợ Anisia mất sớm của ông – đó là tất cả những gì Avdotia biết về gia đình mình. Avdotia Istomina sinh ngày 17/1/1799. Khi lên sáu tuổi, cô bé Istomina được nhận vào Trường Sân khấu Peterburg theo đề nghị của một nhạc công. Đối với một cô bé sinh ra trong một gia đình nghèo không có quan hệ gì với nhà hát thì đó là một thành công lớn. Đunhia Istomina ít tuổi nhất và nhỏ bé nhất trong lớp, chính vi vậy thời gian đầu cô bé gặp rất nhều khó khăn. Những đứa trẻ được học cơ sở các môn phổ cập giáo dục, tiếng Pháp – vốn là ngôn ngữ nền tảng của toàn bộ thuật ngữ ba lê, và tất nhiên là nghệ thuật múa. Istomina gia nhập trường múa vào một thời điểm hết sức thuận lợi – khi đó diễn viên và biên đạo múa nổi tiếng Charles Didlo vừa trở thành hiệu trưởng trường này. Nhiều người trách móc Didlo vì ông quá nghiêm khắc đến khắc nghiệt đối với học trò của mình. Tuy nhiên ông đối xử với họ, như đối với các nghệ sĩ tương lai. Bởi ông biết rằng sự nghiệp nghệ sĩ không dễ dàng chút nào nên Didlo cố gắng phát triển trong họ không chỉ năng khiếu, mà còn cả tính cách của một người nghệ sĩ chân chính – tính kiên định và khả năng làm việc. Avdotia Istomina là một ví dụ rõ ràng về sự đúng đắn và giàu sức sống của trường phái Didlo. “Sự thể hiện các tình cảm và những biến đổi tâm hồn chỉ bằng cử chỉ và nét mặt hiển nhiên đòi hỏi tài năng lớn, và bà Istomina có tài năng này…”

Lần đầu tiên trong đời Istomina bước ra sân khấu năm lên 9 tuổi trong vở ba lê “Zephir và Flora”. Cùng với các nữ diễn viên múa nhỏ tuổi khác khác Istomina đóng vai trong đoàn thị nữ của Flora, họ tiến ra sân khấu trên một con thiên nga lớn. Từ đó Istomina bắt đầu tham gia các vở kịch thường xuyên hơn, thể hiện nhiều vai diễn trẻ em. Sau đó thì Istomina có cơ hội quay trở lại vở ba lê “Zephir và Flora”, tất nhiên không phải với tư cách học viên nữa, mà với tư cách diễn viên múa. Istomina đã lần lượt đóng gần như tất cả các vai trong vở này, và năm 1818 thì Istomina bắt đầu sắm vai Flora. Sự nhẹ nhàng, duyên dáng, và cùng với đó việc truyền đạt tâm hồn cho vũ điệu đã khiến cho Istomina trở thành nữ diễn viên solo lý tưởng cho vở ba lê này.

Avdotia Istomina trong vai Flora

Avdotia Istomina cảm thụ âm nhạc hết sức tinh tế và được tạo hóa ban cho một sắc đẹp rực rỡ. Theo ý kiến của những người cùng thời thì các họa sĩ chân dung đã không truyền đạt được sắc đẹp này.

Năm 1816 Didlo bắt đầu chuẩn bị dàn dựng vở diễn tốt nghiệp cho các học viên – vở “Atsis và Galatei”. Vở ba lê này được công chúng hoan nghênh nhiệt liệt, và nữ diễn viên mới Avdotia Istomina đã dành được cảm tình nồng nhiệt. Trong vở ba lê này Istomina đã thực hiện vài động tác trên mũi chân – người đầu tiên làm điều này trong số các nữ diễn viên múa Nga. Điều này đã làm công chúng rất phấn khích được chứng kiến kỹ thuật hoàn toàn mới trước đó họ chưa thấy. Cùng với sự biểu cảm và hoàn thiện biên đạo của vũ đạo, điều này đã làm cho Istomina trở thành nữ diễn viên múa hàng đầu, không ai vượt qua trong thời đại của mình. Chính sự trình diễn của Avdotia Istomina trong vở ba lê “Acis và Galatea” đã tạo cảm hứng cho Pushkin sau này miêu tả vũ điệu của bà:

…Giữa đám thủy tiên đang đứng quây quần
Chính là Istomina tuyệt diệu
Một chân này chạm hờ sàn gỗ
Còn chân kia quay chầm chậm xung quanh
Và bỗng dưng cú nhảy - nàng bay nhanh
Tựa sợi lông tơ đang được thần gió cuốn
Thân người cong rồi thẳng ra như uốn
Và chân này nhanh chóng đập chân kia…

Nhiều trí thức thời ấy đánh giá rất cao sự giao tiếp với Istomina. Tính nghệ sĩ là bản chất tâm hồn của Istomina và cho nữ nghệ sĩ một sức mạnh quyến rũ lớn. Pushkin rất thích tính cách của bà – linh hoạt, mãnh liệt, ham hiểu biết. Sự cảm thụ nhạy cảm và khả năng cảm thụ những khía cạnh tinh tế nhất của tình cảm không những làm cho những người đối thoại của bà kinh ngạc, mà còn có thể khiến cho Istomina trở thành một nghệ sĩ kịch nói xuất sắc. Chính Istomina đã trở thành người thể hiện đầu tiên vai Cô gái Cherkeshenka trong vở “Người tù Cáp ca dơ” theo tác phẩm cùng tên của Pushkin.

Istomina cũng rất xuất sắc trong các vở ba lê theo chủ đề thần thoại. Ngoài kỹ thuật múa điêu luyện, bà còn có khả năng nhập vai tuyệt diệu, tìm ra những nét mới rực rỡ cho mỗi vai diễn sân khấu của mình. Istomina cũng có khả năng diễn hài rất tốt, như phê bình thời đó viết, bà không chỉ «múa với sự nhanh nhẹn và linh hoạt tuyệt vời, mà còn là một nữ nghệ sĩ ba lê xuất sắc cho những vai diễn ranh mãnh và nhanh nhẹn”. Tài năng này được thể hiện rõ rệt trong vai Lisa trong vở “Sự đề phòng uổng công”. Trong danh mục các vai diễn của Avdotia Istomina các vai diễn hài xem kẽ với các vai dram, lãng mạn và bi kịch. Và trong tất cả các vai diễn này Istomina đều rất thuyết phục nhờ nghệ thuật nhập vai của mình, nhờ khả năng tìm ra những kỹ thuật sân khấu chính xác để thể hiện vai này hay vai khác. Những vai diễn trong các vở ba lê theo tác phẩm của Pushkin là những thắng lợi rực rỡ của Istomina: “Ruslan và Ludmila” và “Người tù Cáp ca dơ”.

Sau cuộc nổi dậy Tháng Chạp ngày 14/12 thì chính quyền nghi ngờ tất cả những gì liên quan tới Những người Tháng Chạp. Mà Istomina lại là nàng thơ cho toàn bộ nhóm thanh niên yêu tự do này. Cho nên dần dần Istomina bị mất tất cả các vai diễn và bị buộc phải từ giã sân khấu. Buổi biểu diễn cuối cùng của Avdotia Istomina diễn ra ngày 30/1/1836. Buổi tối hôm đó không có vở kịch ba lê, và Istomina đã thể hiện một điệu múa Nga để từ giã khán giả.

Sau khi từ giã sân khấu, Istomina lấy nghệ sĩ Paven Ekunin. Bà qua đời vì bệnh tả ngày 26/6/1848. Sau đó một năm báo chí mới đăng lời cáo phó. Và chẳng mấy ai biết được rằng nấm mộ nhỏ bé với bia mộ đơn giản bằng đá hoa cương trắng tại Nghĩa trang ở Okhta Lớn là nấm mồ của nữ nghệ sĩ vĩ đại. Trên bia mộ chỉ có vài chữ đơn giản “Avdotia Ilinhitna Ekunina, nghệ sĩ về hưu”.

Tổng hợp từ các nguồn:

* RIA Novosti
* TV Culture

Liên hoan phó mát ở Altai

Dmitri Ivanov (Vesti)
Hoàng Lan (NuocNga.net) dịch

Miếng phó mát khổng lồ. Ảnh Vesti.ru

Tại vùng Altai vừa nấu xong một miếng phó mát lớn nhất thế giới. Miếng phó mát này nặng hơn 600 kg và đang ngấp nghé một vị trí trong Sách kỷ lục Guinness.

Để nấu miếng phó mát này người ta đã phải dùng đến 9 tấn sữa và một tháng rưỡi công việc. Những người đầu tiên được chiêm ngưỡng miếng phó mát khổng lồ là những cư dân vùng Barnaul – tại liên hoan phó mát.

Và con bò cũng có mùi phó mát

Mật ong có vị mặn, vì thùng mật làm từ phó mát. Và con bò cũng có mùi phó mát. Cũng như là cuộn len và củ hành với nấm. Chỗ nấm này là do một cô tiểu thư – nông dân đem đến lễ hội. Chiều cao của cô tiểu thư – nông dân này – gần 120 cm, còn khối lượng – 10 kg. Những người thợ làm phó mát ở Altai đã phải làm việc gần 2 tháng mới xong con búp bê này.

Cuộn len phó mát

Chúng tôi không nặn mặt búp bê, vì xưa kia những con búp bê rơm cũ cũng không được vẽ mặt. Chúng tôi đã thấy điều đó trong sách. Do đó khuôn mặt thì cứ để cho trí tưởng tượng của các bạn vẽ nên”, - ông Sergei Yurtnev, nhân viên marketing của Nhà máy phó mát Zalessky giải thích.

Cô tiểu thư nông dân làm từ phó mát. Ảnh: Vesti.ru

Tại nhà máy này, nơi đã nghĩ ra cô tiểu thư – nông dân, mỗi một ngày mới bắt đầu từ việc lên men sữa trong những bồn lớn. Các chuyên gia giải thích rằng phó mát có thể cứng và mềm. Nếu như phó mát cứng phải “chín” vài ngày trong dung dịch muối, thì để làm phó mát mềm chỉ cần một ngày là đủ. Trong công việc của người làm phó mát cần cả sức mạnh lẫn sự khéo léo và cẩn thận. Có điều thú vị là đại đa số những người làm phó mát thì lại không ăn phó mát.

“Vì chúng tôi no mùi phó mát mất rồi, anh cứ cảm giác xem, mùi ở đây như thế nào” – bà Liubov Guselnikova, công nhân xưởng đóng gói Nhà máy phó mát Zalessky nói.

Vùng Altai có trên 60 nhà máy sản xuất phó mát. Mỗi một trung tâm quận huyện có một nhà máy, ở Barnaul còn có cả một Viện nghiên cứu làm phó mát, nơi không chỉ tạo ra những loại sản phẩm mới, mà còn nghiên cứu thống kê quá trình sản xuất.

“Altai – đó là nơi sản xuất phó mát hàng đầu ở Nga”, – bà Liubov Guselnikova nhấn mạnh.

Altai trở thành vùng sản xuất phó mát lớn nhất Nga từ những năm bốn mươi của thế kỷ trước, và từ đó tới giờ giữ vững vị trí đứng đầu. Cứ bảy tấn phó mát của Nga thì có một tấn sản xuất ở các nhà máy vùng Altai.

Liên hoan phó mát được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập vùng Altai. Phó mát, cũng như bánh mì, đã từ lâu trở thành tấm cạc – vidit của vùng đất Sibiri này. Tại Cung thể thao Barnaul hiện nay là lễ tôn sùng phó mát thật sự - người ta nếm phó mát, hát những bài hát về phó mát, và cả kể chuyện cổ tích về phó mát nữa.

Đuôi sam kỷ lục

Và ở đây cũng lập những kỷ lục mới. Thí dụ miếng phó mát “Gigant” nặng trên 600 kg, còn đuôi sam tết bằng phó mát thì dài nhất thế giới. Các đại diện của Sách Kỷ lục Guinness đo đuôi sam rất lâu. Kết quả - chiều dài của đuôi sam là 16,61m.

Sau khi các kỷ lục đã được ghi nhận thì đuôi sam chuyển tới bàn tiệc. Và tất cả những ai mong muốn đều có thể được nếm thử.

Bộ Giáo dục Nga đặt dấu chấm trên chữ cái "ё"

Aleksandr Rogatkin (Vesti)
Lưu Hải Hà (NuocNga.net) dịch

Nghe làm sao thì viết làm vậy: điều này bây giờ là quy tắc đối với chữ cái bị “ruồng rẫy” nhất của bảng chữ cái Nga. Bộ Giáo dục Nga đã quyết định bắt buộc phải viết thêm hai dấu chấm trên chữ cái này.

Viktor Chumakov không thể ngồi yên nhìn cảnh chữ cái thứ bảy trong bảng chữ cái Nga dần dần biến mất. Vốn trước đây chữ cái này không bắt buộc phải viết đúng dạng của nó, nói chung thì trong sách báo người ta chỉ viết chữ "ё" khi cần làm rõ ý nghĩa của từ hoặc câu, khi viết các danh từ riêng nước ngoài, còn bình thường thì người ta đơn giản hóa chữ cái này thành "е". Thế nên ga Saviolovsky biến thành Savelovsky (Савёловский – Савеловский), còn phố Suschiovskaya thì biến thành Suschievskaya (Сущёвская – Сущевская).

Nhưng bây giờ thì người sáng lập bảo tàng chữ cái "Ё" và thành viên Ủy ban liên bộ về tiếng Nga có thể vui mừng. Ủy ban vốn được chính phủ giao toàn quyền thay đổi quy tắc chính tả, từ này sẽ yêu cầu các cơ quan phải chịu trách nhiệm về mỗi dấu chấm trong văn bản chính thức. “Trong trường hợp này có thể kiện ra tòa về việc xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng. Khi người ta phát hành cuốn sách không có chữ cái "ё", tôi có thể cho rằng cuốn sách này làm tôi khó chịu, và tôi phải bỏ tiền vô ích để mua cuốn sách ấy” – ông Chumakov nói

Tất nhiên là đối với họ của nghệ sĩ dạy thú nổi tiếng Yuri Kuklachiov (Юрий Куклачёв) thì có thể viết trên áp phích thế nào cũng được – chắc chắn khán giả không nhầm. Nhưng khi chuẩn bị các hợp đồng và giấy tờ thì yêu cầu phải khớp với số liệu trong hộ chiếu. Thế là hai dấu chấm trên đầu chữ "ё" gây chuyện, và Kuklachiov phải làm lại giấy tờ. “Thiếu hai dấu chấm! Chúng không có ở nước Nga, đó là điều ngầm hiểu”, - nghệ sĩ nhân dân Yuri Kuklachiov nói.

Đài kỷ niệm chữ cái "ё" ở vùng Ulianovsk

Trong việc đấu tranh cho quyền lợi chữ cái "ё" thì vùng Ulianovsk hoạt động rất tích cực. Ở đó người ta đã dựng cả một đài kỷ niệm cho chữ cái này – thế đấy, chữ cái này gần như biến mất khỏi cuộc sống thông thường, thế thì hãy để ký ức về nó sống mãi trong đá granit. Nhưng đích thân ông Sergei Morozov, thống đốc vùng Ulianovsk đã ra tay vì chữ cái này. “Sẽ ban hành một sắc lệnh của thống đốc, trong đó bắt buộc các công chức phải sử dụng chữ cái "ё", – ông thông báo. Tất cả các công chức đều phải trả thi môn tiếng Nga và quy tắc sử dụng chữ cái "ё". Có tới 50 công chức không vượt qua được thử thách này. Tuy họ không bị sa thải, nhưng được khuyến cáo vài lần hãy tới dự giờ các học sinh lớp một.

Tất nhiên "е" и "ё" – là hai chị em ruột, và phân biệt chúng không dễ dàng. Câu chuyện là hai dấu chấm trên đầu chữ cái có thể thay đổi ý nghĩa từ đã viết được dạy từ khi người ta còn học trường tiểu học. “Đó không phải là lỗi lớn, nhưng vẫn là lỗi. Bởi vì trẻ em phải viết đúng chính tả từ lớp một, khi các em học cách viết chữ”, – bà Tachiana Katkova, hiệu trưởng trường tiểu học số 2010 ở Matxcơva nói.

Nhưng tới khi tốt nghiệp phổ thông thì học sinh đã bắt đầu quên về những dấu chấm, và điều này không bị tính là lỗi, thậm chí cả trong kỳ thi tuyển sinh đại học. Do đó việc đưa chữ cái "ё" trở lại phải tiến hành từ từ, và Bộ Giáo dục Nga đề xuất rằng sẽ còn vài năm nữa việc viết giản lược chữ cái "ё" chưa bị trừ điểm. Nhưng theo lời ông Andrei Fursenko, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nga thì các công chức chắc chắn sẽ không được nương tay. “Chúng tôi sẽ đấu tranh vì điều này – Bộ trưởng hứa. – Việc từ bỏ những điểm đặc biệt nhỏ nhất của ngôn ngữ sẽ làm ngôn ngữ trở nên nhạt nhẽo hơn, và như vậy, sẽ làm tất cả chúng ta yếu hơn”.

Tất nhiên là cũng có những người phản đối việc này. Bởi vì trong một số tác phẩm của các nhà văn cổ điển Nga chữ cái "ё" bị bỏ sót, hoặc là nếu viết như trong tiếng Nga hiện đại thì một số bài thơ sẽ bị mất vần.

Nhưng Bộ trưởng Fursenko phản đối – có thể các nhà văn cổ điển không đúng chính tả, nhưng chúng ta yêu cầu để học sinh viết đúng.

Tuy nhiên người ta hứa rẳng sẽ không “đụng chạm” đến các nhà văn cổ điển, mà chỉ giới hạn việc bắt buộc viết đúng chữ cái "ё" trong các văn bản, họ và các tên địa lý.

Bài có liên quan
222 năm chữ cái "ё"

Maslenhitxa – thời gian dành cho sám hối

Thu Phong (NuocNga.net)
Dịch theo RIA Novosti

Nhà thờ Chính thống giáo Nga cho rằng tuần lễ Maslenhitxa vừa bắt đầu ngày thứ hai 12/2 này là “Sự chuẩn bị cho Tuần chay” và nhắc nhở các con chiên không sa đà ăn chơi.

“Điều mà trong dân gian gọi là Maslenhitxa, thì trong lịch nhà thờ gọi là “Tuần lễ phô mai” trước Tuần chay” – cha trưởng tăng lữ Vsevolod Chaplin, Phó trưởng Bộ phận hợp tác nhà thờ đối ngoại của Giáo xứ Matxcơva nói với phóng viên thông tấn xã RIA Novosti Theo lời ông, những người Cơ đốc theo Chính thống giáo bước vào Tuần chay một cách dần dần.

“Bắt đầu từ “tuần lễ phô mai” thì con chiên đã không được phép ăn thịt, nhưng họ có thể ăn cá và các sản phẩm từ sữa. Chính vì thế mà vào thời điểm này rất phổ biến các món ăn như bánh xèo, smetana, phô mai và những thứ tương tự vốn là cơ sở của các món sữa trong ẩm thực Nga”, – ông Chaplin giải thích.

“Trước kia thì Maslenhitxa vốn là một ngày lễ dị giáo, nhưng ngày nay thì ngày lễ Maslenhitxa hầu như không còn liên quan gì đến dị giáo nữa”, - ông Chaplin nói như vậy. Ông nhấn mạnh rằng ngày lễ Maslenhitxa đối với các con chiên – đó đã là thời gian dành cho sám hối, khi các nhà thờ bắt đầu các buổi lễ tuần chay nghiêm khắc.

“Và chúng tôi muốn kêu gọi mọi người tới nhà thờ vào những ngày lễ này, đặc biệt vào Ngày chủ nhật Tha thứ 19/02, khi nhà thờ tiến hành lễ tha thứ để rồi bước vào tuần chay” – ông Chaplin nói.

Khi trả lời câu hỏi về những điểm đặc biệt trong lễ hội Maslenhitxa trong dân gian, ông Chaplin nhấn mạnh rằng “không nên chơi đùa đến nỗi quên cả lương tâm và lý trí”.

“Tất nhiên, Maslenhitxa – đó là thời gian mà theo truyền thống người ta thăm viếng nhau, nói chuyện giao tiếp với nhau bên bàn ăn. Nhưng không nên hủy hoại mình bằng rượu chè, hay bằng những trò chơi nguy hiểm vào bất kỳ thời gian nào, và lại càng không nên làm điều đó vào tuần lễ sám hối, tuần lễ chuẩn bị cho người ta bước vào tuần chay” – ông Chaplin kết luận.

Từ thời cổ xưa những người Slavơ cổ đã coi Maslenhitxa là lễ tiễn đưa mùa đông và đón mùa xuân, đợi chờ sự thức giấc của thiên nhiên. Tất nhiên là thời kỳ này luôn kèm theo một số hành động biểu tượng nhất định, ví dụ như đốt hình nộm mùa đông, vui chơi toàn dân, trò chơi, những đống lửa, trượt tuyết từ núi xuống, tấn công chiếm các pháo đài tuyết và các trò vui khác.

Và ngày nay, vào những ngày cuối cùng trước tuần chay dài nhất và nghiêm khắc nhất trong năm thì trong dân gian vẫn “vui chơi hết mình”, ít nhất cũng đi thăm bạn bè, người thân, ăn bánh xèo và mừng vui cùng họ.

----
Bài đã đăng ở NuocNga.net

222 năm chữ cái "ё"

Ngày 28 tháng 11 năm 2005 chữ cái “nghi thức” nhất và chịu nhiều đau khổ nhất của tiếng Nga tròn 222 tuổi. Hiện nay chữ cái "ё" không được coi là thời thượng lắm: đại đa số sách báo thay chữ này bằng chữ "е", mà cả những “người sử dụng” bình thường cũng quên dần đi về sự tồn tại của chữ cái này. Mặc dù vậy, trong những năm tháng “cuộc đời” mình, chữ cái này đã trải qua nhiều điều lắm.

Lịch sử của chữ cái "ё", chữ cái mà thiếu nó thì không thể nào viết được rất nhiều từ của cái ngôn ngữ “vĩ đại và hùng mạnh” – tiếng Nga, được bắt đầu vào ngày 29 (18) tháng 11 năm 1783 ở nhà của Giám đốc Viện Hàn lâm Khoa học Peterburg, nữ công tước Ekaterina Đaskova. Ngày hôm đó diễn ra một trong những cuộc họp đầu tiên của Viện Hàn lâm Ngôn ngữ mới được thành lập cách đó không lâu. Trong cuộc họp này các thành viên thảo luận Dự án Từ điển Slavơ – Nga giải nghĩa đầu. Và trong cuộc họp đó, chính bà Ekaterina Đaskova đã đề nghị đưa thêm một chữ cái mới vào bảng chữ cái Nga. Bà nhận xét rằng “thực tế người ta đã quen nói thế” và đề nghị sử dụng "io hay ioт để ký hiệu các từ ngữ, âm tiết, bắt đầu bằng phụ âm này, như матiорый, iолка, iож, iол (шлюпка)".

Thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học, Giám mục Gavriil của Novgorod va Saint-Peterburg đã nghiên cứu sự hợp lý của việc xuất hiện chữ cái mới này. Đến tháng 11 năm 1784 thì chữ cái này đã được chính quyền chính thức thừa nhận, nhưng trong sách báo thì mãi tới năm 1795 chữ cái này mới xuất hiện trong tuyển tập của nhà thơ ngụ ngôn nổi tiếng Ivan Đmitriev “Những chuyện vặt của tôi”, còn những công sức của nhà văn, nhà sử học Nhicôlai Karamzin đã khiến cho tới năm 1797 thì chữ cái "ё" đã được sử dụng rộng rãi.

Tuy nhiên ngay trong thế kỷ sau đã xuất hiện xu hướng đơn giản hóa chữ viết, điều này đã dẫn đến sự đồng hóa các chữ cái "е" và "ё". Nói chung thì trong sách báo người ta chỉ viết chữ "ё" khi cần làm rõ ý nghĩa của từ hoặc câu, khi viết các danh từ riêng nước ngoài. Việc thiếu những quy định luật pháp đặc biệt về chữ cái "ё" đã làm cho việc sử dụng chữ cái này không hẳn là bắt buộc.

Chỉ đến tháng 5 năm 1917 mới diễn ra cuộc họp của các nhà ngôn ngữ học, tại đó đã thảo luận và thông qua nghị quyết về cải cách chính tả Nga. Nghị quyết này cũng có một lịch sử lý thú – vốn không được Chính phủ Lâm thời thông qua, sau này nghị quyết đã trở thành “Sắc lệnh về chính tả mới” nổi tiếng, được Hội đồng Dân ủy thông qua vào ngày 10 tháng 10 năm 1918. Chính phủ Xô viết non trẻ đã xóa bỏ những chữ phi ta, yat, izitsa (фита, ять и ижица trong bảng chữ cái Nga cổ và hạn chế việc sử dụng dấu cứng. Cũng trong sắc lệnh đó đã ghi nhận “thừa nhận rằng sử dụng chữ cái "ё" là cần thiết, nhưng không bắt buộc”.

Có thể là đáng ngạc nhiên, nhưng chữ cái cái "ё" chịu nhiều đau khổ này lại được nhắc tới trong những năm Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, vào đúng những ngày tháng gay cấn nhất của trận đánh Stalingrad. Quyết định của Dân ủy Giáo dục ngày 24 tháng 12 năm 1942 đã khiến cho việc sử dụng chữ cái "ё" trở thành bắt buộc trong trường học. Năm 1945 một cuốc sổ tay đặc biệt về sử dụng chữ cái "ё". Ngay lập tức cuốn sổ tay này trở thành một cuốn sách quý hiếm, và ngày nay chỉ có thể tìm thấy nó ở những người thu thập sách cũ.

Nhưng rồi dần dần chữ cái này biến đi khỏi những hàng chữ viết. Trong hàng loạt ấn phẩm người ta ngày càng hay viết chữ cái "е" thay cho chữ cái "ё", và kết quả là xuất hiện hai cách viết của một số từ: "жолудь" và "жёлудь", "шопот" và "шёпот". Tới năm 1956 thì Ủy ban Chính tả đặc biệt của Chính phủ đã xuất bản “Các quy tắc chính tả và ngắt câu tiếng Nga”. Trong đó đã thống nhất cách viết các từ dạng này – chỉ còn lại cách viết với chữ cái "ё". Mặc dù vậy chữ cái này càng ngày càng được sử dụng ít hơn, và ngày nay có lẽ chỉ còn lại trong các tái bản hàn lâm các tác phẩm văn học cổ điển Nga và từ điển bách khoa toàn thư.

Trong chính tả hiện đại thì thường thường người ta không biết chữ "ё", còn trên các bàn phím máy tính thì chữ cái này hoặc bị đuổi lên tận góc trên cùng bên trái, hoặc là hoàn toàn vắng bóng. Bản thân thế hệ @ hoàn toàn có thể đồng ý với nhận định sau “Chữ cái Ё không phải là chữ cái. Đó là chữ cái "е" với dấu tách âm (dấu hai chấm bên trên, dấu biến âm sắc). Sử dụng chữ cái này mọi nơi là cưỡng chế người đọc”. Tuy nhiên chữ cái "ё" vẫn có những người bảo vệ trong số các nhà văn Nga, ví dụ Vasily Aksionov (Василий Аксёнов) hay Alekxandr Xôgiênhitxưn. Ít ra thì chữ cái này cũng có trong họ của nhà văn thứ nhất và trong tất cả các tác phẩm của cả hai nhà văn này.

Nói chung thì cuộc tranh luận về ý nghĩa và giá trị “nghi thức” của cái chữ cái độc đáo này đến nay vẫn còn đang rất sôi động. Giữa những người ủng hộ chữ cái này thậm chí còn có thể gặp khẳng định rằng không phải ngẫu nhiên mà từ năm 1918 trong bảng chữ cái tiếng Nga lại có đúng 33 chữ cái, số lượng 33 này tự nó đã là biểu tượng rồi. Còn chữ cái "ё" trong bảng chữ cái này lại chiếm vị trí thứ bảy, một vị trí hiển nhiên là thiêng liêng. Nhưng những người phản đối cũng có thể trả lời hài hước “Trước năm 1917 thì vị trí thứ bảy thiêng liêng trong bảng chữ cái gồm 35 chữ cái ấy lại là chữ cái "ж" rất báng bổ ”.

Các chuyên gia đã tính rằng trong số 160 ngàn từ của tiếng Nga (con số này là bình thường đối với các từ điển chính tả) thì có gần 10 ngàn từ và hình thái có chứa chữ cái "ё". Các nhà ngôn ngữ học khẳng định rằng việc bỏ qua chữ cái này “sẽ dẫn đến những bóp mép lệch lạc tiếng Nga khủng khiếp, dẫn đến những sự nhầm lẫn và không xác định, đọc sai mà rồi những lỗi sai này sẽ được chăp nhận. Chúng sẽ động đến tất cả - cả một khối lượng lớn tên riêng, lẫn những danh từ chung”. Những người quan tâm đến chữ viết Nga sẽ vung tay thất vọng, vì sẽ không còn ai biết phải đọc thế nào mới đúng – Riselio hay Riselie (Ришельё или Ришелье). Tất nhiên là hiện nay thì vẫn chưa ai nói Khrusev thay vì Khrusov, Gorbachev thay vì Gorbachov (Хрущёв, Горбачёв) …. Vẫn còn loại sô cô la “Alionka” ("Алёнка"), và mọi người vẫn còn nhớ đến “Chú Stiopa” ("Дядя Стёпу"), còn ở thành phố vinh quang Ulianovsk – quê hương của Nhicôlai Karamzin thì người ta đã dựng một đài kỷ niệm bằng đá granit cho chữ cái "ё" nhân dịp 200 năm ngày sinh nhật của nó – chắc là dành riêng cho những ai hay quên.


---------------
Tự dưng hôm nay tìm thấy bản dịch này của mình, phải đưa lên kẻo quên...

Dịch từ nguồn Strana.ru