Wednesday, January 31, 2007

Các học sinh Matxcơva sẽ nghiên cứu các tác phẩm văn học ở nhà hát

N.D. (NuocNga.net) dịch theo Interfax

Logo Nhà hát Tuổi trẻ Matxcơva

Từ tháng hai Nhà hát Tuổi trẻ Matxcơva dưới sự lãnh đạo của Vyacheslav Spesivtsev sẽ bắt đầu cuộc thử nghiệm trong lĩnh vực giảng dạy văn học tại các trường phố thông trung học Matxcơva

“Trong khuôn khổ dự án này nhà hát dàn dựng mười tác phẩm văn học cổ điển Nga có mặt trong chương trình giáo dục phổ thông bắt buộc, như «Evgeny Onegin”, “Khổ vì trí tuệ”, “Quan thanh tra” và các tác phẩm khác. Thời lượng của mỗi vở kịch trùng với một tiết học ở trường – đúng 45 phút”, – trung tâm thông tin báo chí của Nhà hát cho biết.

Ông Vyacheslav Spesivtsev nói với các phóng viên Interfax rằng “các học sinh ở độ tuổi 10-16 không hứng thú lắm với “chương trình học văn bắt buộc”, vì đại đa số các tác phẩm ấy viết cho đối tượng độc giả trưởng thành”. “Các học sinh đơn giản là bị buộc phải nghiền ngẫm chúng để có thể nhận được điểm số chấp nhận được trong môn học này, và trong quá trình đó thì ý nghĩa nghệ thuật thực sự của nghệ thuật sân khấu Nga đối với các em hóa ra vẫn chưa được khám phá. Trẻ em của chúng ta hiện nay vẫn bị buộc phải nhìn cuộc sống Nga thế kỷ 19 bằng con mắt của Vissarion Belinsky” – lãnh đạo nghệ thuật của nhà hát nhận xét.

----

Bài đã đăng ở NuocNga.net

Saturday, January 27, 2007

63 năm trước vòng vây Leningrad đã kết thúc

Tường Vân (NuocNga.net)
Dịch theo Vesti


Những hồi còi báo động và máy gõ nhịp lại vang lên sáng 21/1/2007 tại thành phố bên bờ sông Nhêva, y như vào thời gian chiến tranh. Đó là hoạt động kỷ niệm 63 năm ngày vòng vây Leningrad kết thúc. Ngày 27/1/1944 các chiến sĩ mặt trận Leningrad và Volkhov với sự hỗ trợ của hải quân hạm đội Ban tích đã giải phóng thành phố anh dũng khỏi 900 ngày vòng vây phát xít.

Để ghi nhớ lòng dũng cảm của người dân Leningrad, lần đầu tiên từ ngày đó hệ thống báo động không trung lại được mở lại – các cựu chiến binh gọi đó là những âm thanh đáng sợ nhất trong đời mình. Trong những năm chiến tranh tín hiệu báo động đã vang lên 3740 lần ở thành phố Leningrad và đã cứu sống nhiều cư dân thành phố, – hãng thông tấn ITAR-TASS cho biết.

Theo truyền thống, lễ kỷ niệm “Chiến thắng Leningrad” bắt đầu bằng cuộc mít – tinh và đặt vòng hoa tại ngôi nhà số 14 trên đại lộ Nhevsky, nơi một trong số những dòng chữ hay gặp trên các bức tường thành phố thời đó đã được giữ lại mãi mãi: “Hỡi các công dân! Khi bị bắn phá thì phía này của đường phố rất nguy hiểm”. Sau đó người dân đem hoa tới nghĩa trang kỷ niệm Piskarev và Seraphimov, và tới viếng thăm những nơi chôn cất tập thể khác.

Monday, January 22, 2007

Biên đạo múa Yuri Grigorovich kỷ niệm ngày sinh nhật

Hoàng Lan (NuocNga.net) dịch theo Vesti


Vào ngày 2/1/2007 biên đạo múa xuất sắc Yuri Grigorovich tròn 80 tuổi. Nhân dịp này Nhà hát Lớn tặng cho ông một liên hoan các vở ba lê do chính ông biên đạo, mà mở đầu là vở “Chàng cắn hồ đào”.

Tiểu sử sáng tạo của ông bắt đầu từ 60 năm trước đây. Vốn là người thành phố Sankt-Peterburg, sau khi tốt nghiệp Trường Múa Leningrad Grigorovich được nhận vào đoàn múa của nhà hát Kirov với tư cách nghệ sĩ ba lê. Ông đã biểu diễn trên sân khấu 18 năm trong thành phần nhà hát này. Năm 29 tuổi Grigorovich ra mắt lần đầu với tư cách biên đạo, khi ông dàn dựng “Bông hoa đá” của S.Prokofev.

Sau đó Yuri Grigorovich được mời đến Nhà hát Lớn, nơi ông đã giữ vị trí Biên đạo múa trưởng trong hơn 30 năm. Trong số các dàn dựng của ông có 16 vở ba lê: “Truyền thuyết về tình yêu”, “Spartak”, “Ivan Lôi đế”, “Thế kỷ vàng”, “Hồ thiên nga” và các vở khác. Các chuyến lưu diễn đã đưa ông đi khắp thế giới.

10 năm trước đây Yuri Grigorovich đã nghỉ việc ở Nhà hát Lớn do không đồng ý với chính sách kịch mục của giám đốc nhà hát lúc đó. Ông đã thành lập đoàn múa riêng của mình ở Krasnodar, và vẫn đang tiếp tục lãnh đạo đoàn múa này.

“Tôi rất vui vì hiện nay trên các áp-phích của Nhà hát Lớn vẫn có 9 vở múa của tôi. Hiện giờ, nhân dịp kỷ niệm, một liên hoan được tổ chức, liên hoan này sẽ kéo dài tới ngày 8/1. Còn vào ngày 18 thì sẽ có 1 buổi biểu diễn gala nhân dịp kỷ niệm này của tôi” – hãng tin ITAR-TASS trích dẫn lời ông.

Ngoài ra, vào ngày 10/1 thì buổi biểu diễn gala của Grigorovich sẽ tổ chức ở Krasnodar, còn vào ngày 28/1 thì một buổi vinh danh nhà biên đạo sẽ diễn ra trên sân khấu Nhà hát Hoàng gia London “Covent-Garden”

Nguồn dịch: http://www.vesti.ru/news.html?id=105699&sid=7

Bài đã đăng ở NuocNga.Net

Matxcơva – cuối cùng thì mùa đông cũng đến

N.D. (NuocNga.net) dịch theo RIA Novosti

Cuối cùng thì mùa đông cũng đến với thủ đô nước Nga. Trong hai ngày cuối tuần vừa qua (20-21/1/2007) thì lượng tuyết rơi thành phố này đạt tới gần 10cm. Đó là thông báo của Giám đốc Đài Khí tượng thủy văn Matxcơva, ông Aleksei Lyakhov

Theo lời ông, hôm thứ bảy thì lượng tuyết rơi có đ dày gần 3cm, còn vào chủ nhật và đêm chủ nhật rạng ngày thứ haithêm gần 6cm nữa.

Sáng chủ nhật vừa qua thời tiết lạnh thủ đô Nga đã làm cho một lớp tuyết phủ trên lãnh thổ thành phố xuất hiện. Tuy nhiên vào chiều ngày chủ nhật thì cột nhiệt kế Matxcơva lại nhích lên trên mốc 0°C, và tuyết lại bắt đầu tan” – ông Lyakhov nói.

Tuy nhiên hiện tại thì lớp tuyết này sẽ vẫn còn lại, theo đánh giá của ông Lyakhov thì tại các khu vực khác nhau đ dày của lớp tuyết này trong khoảng 6-9 cm.

Tuesday, December 26, 2006

Hệ thống định vị vệ tinh GLONASS có thêm 3 vệ tinh

Hoàng Lan (NuocNga.net) theo báo Nga

Hệ thống định vị GLONASS của Nga đã được bổ sung thêm 3 vệ tinh nữa. Vào hồi 2 giờ 50 phút sáng 26/12 (giờ Mat xcơva) tên lửa “Proton” được phóng đi từ sân bay vũ trụ Baikonur đã đưa lên quỹ đạo thêm 3 vệ tinh định vị GLONASS-M.

Đây là lần bổ sung cùng lúc nhiều vệ tinh nhất của Nga. Trước đó hệ thống GLONASS có 14 vệ tinh đang hoạt động, bây giờ con số đó đã là 17.

Con số đó vẫn chưa đủ để phủ kín toàn bộ bề mặt trái đất. Để đảm bảo 100% cho sự định vị liên tục thực tế trên lãnh thổ Nga thì cần thiết phải tăng số vệ tinh lên đến con số 18. Còn đảm bảo 100% cho sự định vị liên tục thực tế trên toàn bộ bề mặt trái đất đòi hỏi sự hoạt động của 24 vệ tinh.

Theo lời của Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga Sergei Ivanov, hệ thống GLONASS sẽ phải đi vào hoạt động với quy mô toàn Nga từ cuối năm 2007, còn quy mô toàn cầu - cuối năm 2009. Điều này sẽ cho phép cạnh tranh với những điều kiện ngang bằng với Mỹ, nước có các thiết bị định vị GPS hiện giờ vẫn gần như là độc quyền trong lĩnh vực này.

Theo lời của ông Nicolai Testoedov, tổng giám đốc nhà máy cơ khí ứng dụng mang tên Reshetnev, nơi sản xuất vệ tinh GLONASS thì trong vòng 3 năm tới họ dự định sẽ phóng 2 vệ tinh GLONASS mỗi năm.

Anh ấy yêu …


Anna Akhmatova

Trên đời này ba thứ anh ấy yêu
Những con công trắng và khúc hát ban chiều
Bản đồ Mỹ châu đã nhòa nét vẽ
Anh ấy không yêu tiếng khóc nhè con trẻ
Không yêu uống trà với mứt mâm xôi
Không yêu khi đàn bà cười khóc lúc dở người
… Vợ anh ấy là tôi …hồi ấy.

Он любил...

Анна Ахматова
Он любил три вещи на свете:
За вечерней пенье, белых павлинов
И стертые карты Америки.
Не любил, когда плачут дети,
Не любил чая с малиной
И женской истерики
...А я была его женой.

9 ноября 1910, Киев

----------------------
Ồ, tự dưng lại post bản dịch bài thơ này lên, khiến cho mình nhớ những khi uống trà với mứt mâm xôi quá!





222 năm chữ cái "ё"


Ngày 28 tháng 11 năm 2005 chữ cái “nghi thức” nhất và chịu nhiều đau khổ nhất của tiếng Nga tròn 222 tuổi. Hiện nay chữ cái "ё" không được coi là thời thượng lắm: đại đa số sách báo thay chữ này bằng chữ "е", mà cả những “người sử dụng” bình thường cũng quên dần đi về sự tồn tại của chữ cái này. Mặc dù vậy, trong những năm tháng “cuộc đời” mình, chữ cái này đã trải qua nhiều điều lắm.

Lịch sử của chữ cái "ё", chữ cái mà thiếu nó thì không thể nào viết được rất nhiều từ của cái ngôn ngữ “vĩ đại và hùng mạnh” – tiếng Nga, được bắt đầu vào ngày 29 (18) tháng 11 năm 1783 ở nhà của Giám đốc Viện Hàn lâm Khoa học Peterburg, nữ công tước Ekaterina Đaskova. Ngày hôm đó diễn ra một trong những cuộc họp đầu tiên của Viện Hàn lâm Ngôn ngữ mới được thành lập cách đó không lâu. Trong cuộc họp này các thành viên thảo luận Dự án Từ điển Slavơ – Nga giải nghĩa đầu. Và trong cuộc họp đó, chính bà Ekaterina Đaskova đã đề nghị đưa thêm một chữ cái mới vào bảng chữ cái Nga. Bà nhận xét rằng “thực tế người ta đã quen nói thế” và đề nghị sử dụng "io hay ioт để ký hiệu các từ ngữ, âm tiết, bắt đầu bằng phụ âm này, như матiорый, iолка, iож, iол (шлюпка)".

Thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học, Giám mục Gavriil của Novgorod va Saint-Peterburg đã nghiên cứu sự hợp lý của việc xuất hiện chữ cái mới này. Đến tháng 11 năm 1784 thì chữ cái này đã được chính quyền chính thức thừa nhận, nhưng trong sách báo thì mãi tới năm 1795 chữ cái này mới xuất hiện trong tuyển tập của nhà thơ ngụ ngôn nổi tiếng Ivan Đmitriev “Những chuyện vặt của tôi”, còn những công sức của nhà văn, nhà sử học Nhicôlai Karamzin đã khiến cho tới năm 1797 thì chữ cái "ё" đã được sử dụng rộng rãi.

Tuy nhiên ngay trong thế kỷ sau đã xuất hiện xu hướng đơn giản hóa chữ viết, điều này đã dẫn đến sự đồng hóa các chữ cái "е" và "ё". Nói chung thì trong sách báo người ta chỉ viết chữ "ё" khi cần làm rõ ý nghĩa của từ hoặc câu, khi viết các danh từ riêng nước ngoài. Việc thiếu những quy định luật pháp đặc biệt về chữ cái "ё" đã làm cho việc sử dụng chữ cái này không hẳn là bắt buộc.

Chỉ đến tháng 5 năm 1917 mới diễn ra cuộc họp của các nhà ngôn ngữ học, tại đó đã thảo luận và thông qua nghị quyết về cải cách chính tả Nga. Nghị quyết này cũng có một lịch sử lý thú – vốn không được Chính phủ Lâm thời thông qua, sau này nghị quyết đã trở thành “Sắc lệnh về chính tả mới” nổi tiếng, được Hội đồng Dân ủy thông qua vào ngày 10 tháng 10 năm 1918. Chính phủ Xô viết non trẻ đã xóa bỏ những chữ phi ta, yat, izitsa (фита, ять и ижица trong bảng chữ cái Nga cổ và hạn chế việc sử dụng dấu cứng. Cũng trong sắc lệnh đó đã ghi nhận “thừa nhận rằng sử dụng chữ cái "ё" là cần thiết, nhưng không bắt buộc”.

Có thể là đáng ngạc nhiên, nhưng chữ cái cái "ё" chịu nhiều đau khổ này lại được nhắc tới trong những năm Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, vào đúng những ngày tháng gay cấn nhất của trận đánh Stalingrad. Quyết định của Dân ủy Giáo dục ngày 24 tháng 12 năm 1942 đã khiến cho việc sử dụng chữ cái "ё" trở thành bắt buộc trong trường học. Năm 1945 một cuốc sổ tay đặc biệt về sử dụng chữ cái "ё". Ngay lập tức cuốn sổ tay này trở thành một cuốn sách quý hiếm, và ngày nay chỉ có thể tìm thấy nó ở những người thu thập sách cũ.

Nhưng rồi dần dần chữ cái này biến đi khỏi những hàng chữ viết. Trong hàng loạt ấn phẩm người ta ngày càng hay viết chữ cái "е" thay cho chữ cái "ё", và kết quả là xuất hiện hai cách viết của một số từ: "жолудь" và "жёлудь", "шопот" và "шёпот". Tới năm 1956 thì Ủy ban Chính tả đặc biệt của Chính phủ đã xuất bản “Các quy tắc chính tả và ngắt câu tiếng Nga”. Trong đó đã thống nhất cách viết các từ dạng này – chỉ còn lại cách viết với chữ cái "ё". Mặc dù vậy chữ cái này càng ngày càng được sử dụng ít hơn, và ngày nay có lẽ chỉ còn lại trong các tái bản hàn lâm các tác phẩm văn học cổ điển Nga và từ điển bách khoa toàn thư.

Trong chính tả hiện đại thì thường thường người ta không biết chữ "ё", còn trên các bàn phím máy tính thì chữ cái này hoặc bị đuổi lên tận góc trên cùng bên trái, hoặc là hoàn toàn vắng bóng. Bản thân thế hệ @ hoàn toàn có thể đồng ý với nhận định sau “Chữ cái Ё không phải là chữ cái. Đó là chữ cái "е" với dấu tách âm (dấu hai chấm bên trên, dấu biến âm sắc). Sử dụng chữ cái này mọi nơi là cưỡng chế người đọc”. Tuy nhiên chữ cái "ё" vẫn có những người bảo vệ trong số các nhà văn Nga, ví dụ Vasily Aksionov (Василий Аксёнов) hay Alekxandr Xôgiênhitxưn. Ít ra thì chữ cái này cũng có trong họ của nhà văn thứ nhất và trong tất cả các tác phẩm của cả hai nhà văn này.

Nói chung thì cuộc tranh luận về ý nghĩa và giá trị “nghi thức” của cái chữ cái độc đáo này đến nay vẫn còn đang rất sôi động. Giữa những người ủng hộ chữ cái này thậm chí còn có thể gặp khẳng định rằng không phải ngẫu nhiên mà từ năm 1918 trong bảng chữ cái tiếng Nga lại có đúng 33 chữ cái, số lượng 33 này tự nó đã là biểu tượng rồi. Còn chữ cái "ё" trong bảng chữ cái này lại chiếm vị trí thứ bảy, một vị trí hiển nhiên là thiêng liêng. Nhưng những người phản đối cũng có thể trả lời hài hước “Trước năm 1917 thì vị trí thứ bảy thiêng liêng trong bảng chữ cái gồm 35 chữ cái ấy lại là chữ cái "ж" rất báng bổ ”.

Các chuyên gia đã tính rằng trong số 160 ngàn từ của tiếng Nga (con số này là bình thường đối với các từ điển chính tả) thì có gần 10 ngàn từ và hình thái có chứa chữ cái "ё". Các nhà ngôn ngữ học khẳng định rằng việc bỏ qua chữ cái này “sẽ dẫn đến những bóp mép lệch lạc tiếng Nga khủng khiếp, dẫn đến những sự nhầm lẫn và không xác định, đọc sai mà rồi những lỗi sai này sẽ được chăp nhận. Chúng sẽ động đến tất cả - cả một khối lượng lớn tên riêng, lẫn những danh từ chung”. Những người quan tâm đến chữ viết Nga sẽ vung tay thất vọng, vì sẽ không còn ai biết phải đọc thế nào mới đúng – Riselio hay Riselie (Ришельё или Ришелье). Tất nhiên là hiện nay thì vẫn chưa ai nói Khrusev thay vì Khrusov, Gorbachev thay vì Gorbachov (Хрущёв, Горбачёв) …. Vẫn còn loại sô cô la “Alionka” ("Алёнка"), và mọi người vẫn còn nhớ đến “Chú Stiopa” ("Дядя Стёпу"), còn ở thành phố vinh quang Ulianovsk – quê hương của Nhicôlai Karamzin thì người ta đã dựng một đài kỷ niệm bằng đá granit cho chữ cái "ё" nhân dịp 200 năm ngày sinh nhật của nó – chắc là dành riêng cho những ai hay quên.



---------------
Tự dưng hôm nay tìm thấy bản dịch này của mình, phải đưa lên kẻo quên...

Dịch từ nguồn Strana.ru